گروه بازرگانی ومهندسی صنعت پویا

ارائه خدمات مهندسی آنالیز روغن

 

 

صفحه اصلی ارتباط باما درمورد ما کلیتیک روانکارها محصولات موضوعات آموزشی
 

آنالیز روغن

استفاده از برنامه آناليز روغن يكي از روشهاي ‏موفق و مورد تاييد براي مراقبت از وضعيت ماشين آلات و جلوگيري از آسيب ديدگي قطعات آنها درطول 3 دهه گذشته بوده است.‏
روغن موتور كه يكي از اجزاي مصرفي موتورهاي احتراق داخلي است، عمر محدودي دارد و بايد پس از مدت زمان معيني، روغن موتور نو جايگزين آن شود. اما ‏آن چيزي كه همواره مورد بحث قرار دارد زمان دقيق تعويض روغن موتور است. ‏در گروه روغن موتورها پارامتري به نام ذخيره قليائيت كل(TBN ) با واحد ‏mg KOH/g ‏ ‏وجود دارد كه يكي از ويژگيهاي بارز هر روغن موتور است. اين عدد در هر روغن ‏نشان دهنده خاصيت قليايي آن روغن و يا بعبارت ديگر توانايي آن روغن براي خنثي كردن ‏اسيدهاي تشكيل شده درون روغن، ناشي از اكسيداسيون روغن يا ديگر عوامل است كه در اثر ‏كاركرد روغن موتور ايجاد مي شوند.
براي تعيين زمان دقيق طول عمر يك روغن موتور بايد از ‏TBN ‏ روغن نو يا روغن كاركرده مطلع شويم. هنگاميكه از زمان استفاده از روغن موتور مي ‏گذرد، ‏TBN ‏ روغن افت مي كند. اين پديده نشان دهنده كاهش توانايي روغن براي مقابله با ‏مواد اسيدي و يا تمام شدن مواد افزودني پاك كننده روغن موتور است. تجربه نشان مي دهد، هنگامي كه ميزان ‏TBN ‏ روغن به نصف ‏TBN ‏ روغن نو مي رسد، بهترين زمان تعويض روغن ‏موتور فرا مي رسد. در حال حاضر اندازه گيري ‏TBN ‏، تنها در آزمايشگاههاي روغن امكان پذيراست. به همين دليل براي تعيين ‏TBN ‏ روغن، بايد از روغن موتور نمونه گيري و به آزمايشگاه ارسال ‏شود. ‏از طرف ديگر امروزه در برنامه هاي پيشرفته مراقبت از وضعيت، به روغن موتوري كه با بسياري ‏از قسمتهاي حساس درون يك موتور در تماس است به چشم يك منبع پر ارزش اطلاعات ‏مي نگرند. بدين منظور ميزان و نوع ذرات فلزي موجود در نمونه روغن را با روش ‏اسپكتروسكوپي يا روشهاي مشابه تعيين مي كنند. ذرات فلزي روغن نو نشان دهنده مواد ‏افزودني موجود در آن است. ولي هنگامي كه روغن درون موتور شروع به كار مي كند، ذرات ‏فلزي ناشي از سايش قطعات موتور مانند ميل سوپاپها، پيستون و ياتاقان هاي ميل لنگ در ‏روغن موتور افزايش مي يابد. هنگامي كه اين مقادير از حد مشخصي كه در جداول و برنامه ‏ها تعيين شده است فراتر رفت، به مسئول مربوط گوشزد مي شود كه چه قطعاتي از موتور در ‏حال سايش است و براي حل اين مشكل يا بايد روغن موتور را تعويض كرد يا نسبت به ‏رفع مشكل مكانيكي موتور اقدام كرد.‏
*
آنالیز روغن:
آنالیز روغن همانند آزمایش خون انسان می باشد. تکنیک آنالیز روغن می تواند بعنوان روش مفیدی برای نظارت و کنترل ماشین آلات و تجهیزات صنعتی، عمرانی، حمل و نقل و نظامی مورد استفاده واقع شود. در آنالیز روغن از روانکار بعنوان یک منبع سرشار از اطلاعات استفاده می شود، به دلیل اینکه روغن در تماس دائم با سطوح قطعات مختلف سیستم قرار دارد بنابراین با نمونه گیری از آن می توان اطلاعات درون سیستم را به خارج از آن منتقل کرد و در اختیار تشکیلات کنترلی و نظارتی ماشین آلات قرار داد. در حقیقت با استمرار این نظارت می توان قبل از پیشرفت و توسعه خرابی و رسیدن به مرحله بحرانی اقدامات پیشگیرانه را معمول داشت.
از طریق آنالیز روغن می توان عیوب مختلف نظیر خوردگی، مشکلات یاتاقانها، فرسایش غیرعادی رینگ و پیستون موتورها، فرسایش غیرعادی شفتها و دنده های گیربکسها، پمپهای هیدرولیک و بطور کلی قسمتهایی که در آن روغن بعنوان روان کننده استفاده می شود را تا 90% موارد شناسایی و نسبت به رفع عوامل آن اقدام نمود. همچنین به کمک این آزمایشها می توان از صحت و سلامت روغنها که نقش کلیدی در کار ماشین دارند اطمینان حاصل نمود. با آزمایش نمونه روغن گرفته شده از ماشین، اندازه گیری قابلیت روان کننده برای انجام وظایف اصلی آن ممکن گشته و همچنین اطلاعات وسیعی راجع به کار و شرایط سلامت ماشین بدست می آید.
گردش روغن در داخل سیستم این امکان را بوجود می آورد تا آثار اتفاقات و یا تغییرات وضعیت سیستم به خارج از آن منتقل گردد. اطلاعات موجود در روغن با انجام آزمایشات مختلف که بر روی چند قطره از آن صورت می پذیرد قابل استخراج می با شد. با مقایسه نتایج آزمایشات هر مرحله با مراحل قبل می توان هرگونه تغییرات در وضعیت کار و سلامت دستگاه را شناسایی نمود.
بکارگیری روشهای نوین نگهداری و تعمیرات بطور روزافزونی مورد توجه مدیران صنایع مختلف قرار گرفته است، تا جاییکه بسیاری از صنایع پیشرو انجام بازبینی های منظم زمانی و آزمایش های مستمر روغن را در برنامه نگهداری و تعمیرات خود قرار داده اند. روشهای مراقبت وضعیت از طریق آنالیز روغن قبلیت بالایی را در تشخیص عیوب مکانیکی داشته بعنوان ابزاری موثر، امکان بهینه سازی سیستمها و کنترلهای مختلف نظیر بررسی روند استهلاک، کیفیت قطعات و مواد مصرفی و کیفیت تعمیرات را فراهم می سازد. با بکارگیری برنامه های مراقبت وضعیت می توان بطور جدی در جهت کاهش مصرف سوخت و انرژی، کاهش آلودگی محیط زیست و صرفه جوییهای اقتصادی گام برداشت.
فرسایش:
فرسایش بعنوان از دست دهی رو به تزاید مواد از سطوح تماس یک جسم، در نتیجه حرکت نسبی تعریف شده است و در سطح گسترده ای از صنعت جهان به عنوان یک مسئله جدی تشخیص داده شده است.
یکی از انواع بسیار متداول فرسایش، فرسایش تراشه ای (Abrasive ) می باشد که عمدتاً ناشی از آلوده شدن روغن توسط گرد و خاک است و درصد بالایی از فرسایشها را شامل می شود. عامل اصلی محدود کننده عمر مورد انتظار موتورها فرسایش تراشه ای است. گرد و خاک در موتورها همراه با سوخت و روان کننده ها و... به داخل سیستم نفوذ می نماید. عمر موتورها 70% بوسیله فرسایش و 30% از طریق شکست قطعات تععین می شود. فرسایش از نوع تراشه ای که عمدتاً ناشی از آلودگی است 60% کل فرسایش حین کار برای مناطق ملایم و 80% برای مناطق همراه با گرد و خاک بیشتر را تشکیل می دهد (هرچند سیالات روانکار تحت شرایط تمیزی تهیه می شوند ولی در مراحل حمل و نقل و انبار نمودن آنها در تانکها و بشکه ها، آلودگیهایی نظیر گرد و خاک، فلزات، آب و غیره به داخل روغن نفوذ می نماید).
ذرات سیلیسی بعنوان عامل اصلی تولید غیرعادی ذرات فرسایشی آهن، کروم و آلومینیوم در قسمتهای مختلف دستگاه شناخته شده اند. مطالعات و تجارب موجود نشان می دهد با بکارگیری روشهای مراقبت وضعیت (CM ) در برنامه های نگهداری و تعمیرات سیستمهای مکانیکی، منافع اقتصادی قابل توجهی از طریق آنالیز ذرات فرسایشی و کنترل آلودگی سیالات حاصل خواهد شد. این منافع عمدتاً در نتیجه بهبود قابلیت اطمینان، کاهش هزینه های تعمیرات، بهبود کارایی سوخت، افزایش عمر دستگاهها و کاهش هزینه تولید حاصل می شود. در ارتباط با تجهیزات نظامی نقش این تکنیکها در افزایش قابلیت اطمینان دستگاهها به جهت مسائل ایمنی و امنیتی حائز اهمیت بیشتری است. با استفاده از روش مراقبت وضعیت از طریق آنالیز روغن، ضمن اینکه میزان آلودگی روغن ها که عامل اصلی فرسایش سیستمهای مکانیکی است بررسی می شود، کیفیت سرویسها، نگهداری، استفاده از دستگاهها، صحت و دقت تعمیرات نیز قابل ارزیابی و کنترل خواهد بود.
اطلاعات استخراج شده از آنالیز نمونه روغن را به دو بخش می توان تقسیم کرد:
1-     اطلاعات مربوط به خود روغن
2-     اطلاعات مربوط به سیستم روغنکاری
1- اطلاعات مربوط به روغن:
مشخصات روغن مصرفی هر دستگاه بایستی دقیقاً منطبق با ویژگیهای روغن توصیه شده برای آن از سوی سازنده دستگاه باشد. روغن مصرفی با توجه به میزان بار وارده، دما و دیگر شرایط کاری دستگاه انتخاب شده است و هرگونه تخطی در مشخصات روغن تعریف شده منجر به خسارات تدریجی و نامحسوس و در برخی موارد سریع و محسوس خواهد شد. با آزمایش نمونه روغن از صحت مشخصات مورد انتظار اطمینان حاصل خواهد شد.
زیانهای عدم وجود خاصیت قلیایی در روغن:
عدد خنثی شدن یک روغن عبارتست از مقدار باز یا اسید (بر حسب mg ) که برای خنثی کردن مواد اسیدی یا بازی موجود در یک گرم روغن لازم است.
گوگرد در سوختها در اثر احتراق به SO 2 و تا حدی SO 3  و نهایتاً اسید تبدیل می شود لذا گوگرد از لحاظ اسیدی کردن روغن ها مهم است اما در عین حال یکی از عناصر تشکیل دهنده بسیاری از مواد افزودنی نیز می باشد. چنین گوگردی که به صورت ترکیب وجود دارد تا میزان 5/0% بدون ضرر است.
روغن های روان کننده در معرض تماس با هوا و اکسیژن قرار می گیرند و علیرغم عدم میل ترکیبی آنها نسبت به اکسیژن، به علت بالا بودن درجه حرارت کار آنها و نیز حضور فلزاتی از قبیل مس و آهن که نقش کتالیزور اکسایش را ایفا می کنند و همچنین گوگرد و .... واکنش اکسیداسیون روغن ها اتفاق می افتد البته باید توجه داشت که هر چند هر روغنی که بیشتر پالایش شده باشد دیرتر اکسید می شود با این وجود بهترین روغنها نیز در مقابل حرارتهای بالا قادر به تحمل نیستند. عموماً اکسیده شدن روغنها منجر به تولید دو نوع ترکیب ناخواسته می گردد:
-         مواد غیر محلول در روغن از قبیل رزین، لعاب (Vrrnish ) و لجن (Sludge )
-         مواد محلول در روغن که عمدتاً اسیدهای آلی و پراکسیدها بوده و خود این ترکیبات (بویژه پراکسیدها) خود کاتالیزگر واکنش اکسیداسیون هستند و سرعت اکسیده شدن روغن را افزایش می دهند.
اکسیداسیون روغنها باعث افزایش ویسکوزیته آنها می شود. رسوبات حاصل از اکسایش ممکن است باعث چسبیدن قطعات به یکدیگر و ساییده شدن آنها و همچنین سبب مسدود شدن سوراخهای فیلترها و راههای باریک عبور روغن شود. بطور خلاصه ایجاد اسید و عدم وجود قلیا جهت خنثی نمودن آن، کف کردن زیاد، جدا نشدن روغن از آبی که احتمالاً با آن مخلوط می شود (Demulsibility )، خورندگی و ویسکوز شدن از عوارض حاصل از اکسیده شدن روغن می باشند.

 

آلودگی:  
آلودگی روغن های مصرفی، حتی روغنهای نو، از عوامل عمده استهلاک سیستمهای هیدرولیک، موتورها و دیگر تجهیزات می باشد. منابع عمده آلودگی ناشی از محیط کار دستگاه، سیستم فیلتر و آببندی ضعیف و ... می باشد. از طریق آنالیز دوره ای روغن می توان پیوسته این عوامل مخرب را کنترل نمود. شاید بتوان قدرت و توانایی روشهای آنالیز روغن در تشخیص میزان و نوع آلودگیهای سیستمهای مکانیکی نظیر موتورها، سیستمهای هیدرولیک و ... را بعنوان یکی از جنبه های برجسته این روش ذکر کرد.
زیان های ناشی از وجود آب:  
روغنها نباید آب داشته باشند زیرا آب اثرات نامطلوبی روی کارایی روغن های گوناگون دارد ولی به هر حال آب از طرق مختلف (مثل احتراق سوخت در موتورها و نشت آب در توربینها) وارد روغن می شود که باید به طریقی (تبخیر و ...) از آن جدا شود. اندازه گیری مقدار آب از لحاظ اثری که روی خواص بازدارندگی خوردگی و اکسیداسیون روغن دارد ضروری است. وجود آب می تواند عمر روغن را سه تا ده برابر کمتر کند و موجب خوردگی شدید در برخی یاتاقانها گردد. بعضی روغنها مثل روغن توربین و روغنهای تجهیزات پنوماتیک طوری ساخته می شوند که نسبت به آب مقاومت بیشتری داشته باشند در حالیکه اکثر روغنها تنها نسبت به مقادیر بسیار کم رطوبت مقاوم هستند و مقدار زیاد آب باید در مدت زمان معینی از آنها جدا گردد. در روغنهای توربین تا 2% آب قابل تحمل است البته به شرطیکه ایجاد خوردگی نکند. روغنهای هیدرولیک و موتور نیز نسبت به رطوبت حساس هستند. اگر آب موجود در روغن موتور تبخیر شود با ماده پاک کننده روغن (Detergent ) تولید امولسیون (کف سفید رنگ) می نماید که باعث مسدود شدن سوراخهای فیلتر روغن و خوردگی و زنگ زدگی می شود. در روغنهای هیدرولیک نیز وجود آب باعث خوردگی می شود و حد تحمل این نوع روغنها عموماً زیر 1% است.
2- اطلاعات مربوط به سیستم روغنکاری:
 در همه سیستمهای مکانیکی، فرسایش نتیجه اصطکاک و ذرات فرسایشی محصول فرسایش می باشند. ذرات فرسایشی پیوسته از قطعات جدا شده و در روغن شناور می شوند. از طریق آنالیز ذرات معلق در روغن، فرآیند پیچیده فرسایش را می توان در هر مرحله از پیشرفت آن کنترل نمود. با استفاده از مشخصات ذرات فرسایشی معلق در نمونه روغن می توان به نوع، شدت، محل و عامل عیب پی برد. به عنوان مثال با اندازه گیری میزان ذرات فرسایشی در روغن می توان رفتار ماشین را زیر نظر داشت و از چگونگی مرحله آببندی، دوره عمر طبیعی، مراحل اولیه ایجاد عیب، مرحله بحرانی عیب و نهایتاً توقف آن آگاهی یافت.
معمولاً از سیستمهای زیر برای اجرای برنامه مراقبت وضعیت از طریق آنالیز روغن نمونه برداری می شود:
-         موتور
-         هیدرولیک
-         انتقال قدرت نظیر گیربکس، دیفرانسیل و فاینال درایو.
تناوب زمانی پیشنهادی برای نمونه گیری از روغن موتور هر یکبار در میان تعویض روغن (حداکثر فاصله زمانی بین دو نمونه گیری دو ماه پیشنهاد می شود) می باشد.
در مورد سیستمهای هیدرولیک تناوب نمونه گیری با توجه به شرایط آن متغیر می باشد و حداقل 500 ساعت یکبار می باشد. به منظور تجزیه و تحلیل نتایج، داشتن حداقل سه مرحله نمونه گیری لازم می باشد. به این ترتیب چنانچه هر دستگاه به طور متوسط 1000 ساعت کارکرد در مدت شش ماه داشته باشد طی یکسال حداقل 4 بار از سیستم هیدرولیک نمونه گیری خواهد شد.
زمانبندی برای نمونه گیری از روغن گیربکس مشابه روغن هیدرولیک است. به بیانی دیگر به ازای هر سه بار تعویض روغن موتور یکبار از این قسمت نیز نمونه گرفته می شود.
در خصوص دیفرانسیل و فاینال درایو نیز برای شرایط عادی حداقل سالی دو بار نمونه گیری برای این قسمتها توصیه می شود. در حاایکه تهیه نمونه در فاصله های زمانی کوتاهتر، احتمال بروز خرابی و پیشرفت آنرا کاهش می دهد.
فاکتورهای مهم در ارزیابی نتایج آزمایش روغن:
-         ساعت یا کیلومتر کارکرد روغن
-         نوع، کیفیت و سازنده روغن: مقادیر عناصر مختلف در قالب مواد افزودنی در روغنها یکسان نبوده و فرمولهای شیمیایی، خواص و مشخصات هر روغن بر اساس استانداردهای تعریف شده تولیدکننده متفاوت است.

آناليز روغن و مراقبت و نگهداري از تجهيزات
عليرغم اينكه روانكارها و روانكاري در زندگي روزمره به ويژه در صنايع از اهميت بسيار زيادي برخوردار است و بدون روانكار، چرخي در صنعت به گردش در نمي آيد، در اين مقوله در مطبوعات همگاني، كمتر مقاله يا گزارشي منتشر مي شود. نگاهي به صفحات علمي نشريات گواه بر اين مدعاست، ليكن هراز گاهي مي توان نشانه اي از يك مقاله يا گزارش مربوط به روانكاري در اين قبيل نشريات يافت.
ناگفته نماند در بعضي از نشريات تخصصي مطالب محدودي درباره موضوع ياد شده منتشر مي شود ولي نشريات عمومي اين مقوله را كمتر مورد توجه قرار مي دهند.
از اين پس مطبوعات غيرتخصصي را ورق مي زنيم و چنانچه مقاله اي در اين زمينه وجود داشت به آگاهي شما مي رسانيم. مقاله زير از روزنامه دنياي اقتصاد- شماره431 برگزيده شده كه به مناسبت نهمين نمايشگاه بين المللي نفت، گاز و پتروشيمي منتشر شده است.
هر مجموعه صنعتي بدون داشتن برنامه نگهداري از تجهيزات به سرعت توانايي هاي خود را از دست مي دهد.
استفاده نكردن از روش هاي جديد و نيروهاي آموزش ديده در مديريت نگهداري و مراقبت مجموعه هاي بزرگ، باعث استهلاك سريع ماشين آلات خواهد شد. در واقع سرمايه گذاري اوليه كه يك مزيت نسبي محسوب مي شود، تبديل به يك نقطه ضعف بزرگ خواهد شد.
به زودي هزينه هاي سنگين قطعات يدكي و تعميرات زود هنگام از يك طرف و كاهش درآمد مجموعه، به واسطه توقف هاي پي در پي خط توليد باعث مي شود تا قيمت تمام شده محصول و يا خدمات بيشتر از آن چيزي شود كه در ابتدا برآورد شده بود. اين مساله باعث افزايش قيمت فروش شده و به سرعت تبديل به مانع بزرگي براي پيشرفت و توسعه شركت ها مي شود، زيرا مديران به خوبي مي دانند كه در بازار پر رقابت امروز پايين بودن قيمت محصولات يكي از عوامل تسخير بازارهاي جديد مي باشد.
بنابراين يكي از نگراني هاي اصلي مديران شركت ها يافتن راهي براي غلبه براي مشكل مي باشد. در اين مقاله شما بايكي از موثرترين شيوه ها در مديريت مراقبت و نگهداري تجهيزات به طور مختصر آشنا خواهيد شد. اين روش سالهاست كه در صنايع بزرگ و كوچك كشورهاي پيشرفته و توسعه يافته با دقت زياد به كار گرفته مي شود تا در عرصه رقابت ضمن حفظ جايگاه خود بتوانند موقعيت هاي بهتري را نيز كسب كنند.
آناليز روغن؛ يك روش پيشرفته
امروزه تعداد بسيار زيادي آزمايشگاه روغن هاي صنعتي در كشورهاي مختلف در خدمت صنايع قرار گرفته تامديران فني كارخانجات و شركت ها با اطمينان خاطر از سلامت دستگاه ها و ماشين آلات خود در پيشبرد اهداف مجموعه كمك و بازوي موثري براي مديريت عالي باشند.
با استفاده از تجهيزات بسيار پيشرفته آزمايشگاهي نه تنها وضعيت فعلي دستگاه هاي مجموعه مشخص مي شود بلكه علت يا علل به وجود آمدن تغييرات غيرعادي آنها نيز شناسايي خواهد شد. به اين ترتيب با كسب اطلاعات صحيح و دقيق قادر هستيم از سرمايه هاي خود به طور شايسته حفاظت و بهره برداري كنيم.
انتخاب و خريد روغن
آگاهي از كيفيت روغن هاي مورد استفاده در تجهيزات و شناسايي روغن هاي مناسب در زمان خريد بهترين و اولين گام در اجراي مديريت مراقبت و نگهداري (Condition Monitoring ) مي باشد.
به طور معمول نوع روغن هاي مناسب از طرف سازنده دستگاه ها اعلام مي شود.
با اين ترتيب بهتر است با آگاهي از اينكه چه نوع روغني براي دستگاه توصيه شده است نسبت به خريد و يا سفارش اقدام شود.
پس از مشخص شدن نوع روغن و فروشنده آن، توصيه مي شود نمونه اي از روغن، مورد آزمايش قرار گرفته تا از كيفيت و صحت آن اطمينان حاصل شود. ظاهر روغن ها بسيار شبيه به هم بوده و بدون انجام آزمايش هاي لازم تشخيص ميزان كيفيت آنها ممكن نيست.
در مورد روغن هايي كه از قبل خريداري شده و در انبار نگهداري شده است نيز قبل از مصرف، آزمايش آن ضروري است. زيراممكن است در اثر شرايط نامساعد نگهداري، كيفيت روغن تغيير كرده باشد.
خريد از فروشندگان معتبر نيز امكان بروز مشكلات را كاهش مي دهد.
چگونه از سلامت روغن كاركرده مطمئن شويم؟
خريد و استفاده از روغن خوب، اطمينان بخش و ضامن سلامت دستگاه است ولي معلوم نيست كه شرايط همواره خوب بماند. مشخصات يك روغن خوب نيز ممكن است در اثر عواملي حين كاركرد تغيير كند و چنانچه اين تغييرات ادامه يابد و از حد مجاز فراتر رود، روغن خوب تبديل به روغن نامناسب مي شود. گرفتن نمونه اي از روغن در حال كار و آزمايش آن مشخص مي كند كه آيا كيفيت روغن قابل قبول هست يا نه؟ آيا تغييرات داشته است؟ اگر داشته است ميزان آن چقدر بوده است؟ آيا هنوز مي توان روغن را تعويض نكرد؟ اگر روغن تغييرات داشته اين تغييرات چه هستند؟ و به چه دليل ايجاد شده اند؟ آيا راهي براي جلوگيري از تكرار آنها وجود دارد؟
در يك مثال واقعي با انجام آزمايش بر روي روغن يك گيربكس در يك كارخانه مشخص شد گرانروي روغن افزايش بسيار زيادي داشته است.
ادامه كار با اين روغن به هيچ وجه به صلاح نبود و آزمايشگاه، تعويض روغن را توصيه كرد ولي مهمتر از آن بررسي علت افزايش گرانروي بود.
ضمن بازديدي كه از محل گيربكس به عمل آمد مشخص شد گيربكس در مجاورت لوله بزرگي است كه مواد گداخته از داخل آن عبور داده مي شود. انتقال گرماي مواد گداخته به گيربكس دماي روغن را به شدت افزايش مي داد. اين در حالي است كه روغن در اثر حرارت زياد به سرعت اكسيد شده و گرانروي آن افزايش مي يابد.
خوشبختانه مسئولين فني آن مجموعه با قرار دادن حفاظ مناسب بين گيربكس و لوله تا حد زيادي از انتقال حرارت به گيربكس جلوگيري كردند و در آزمايش هاي بعدي بهبود وضعيت كاملاً مشخص بود.
آيا وضعيت ماشين خوب است؟
براي پي بردن به وضعيت قطعات ماشين به ذرات فلزي درون روغن نگاه مي كنيم. با انجام آزمايش هاي بسيار دقيق نوع و مقدار اين ذرات مشخص مي شود. مثلاً در روغن توربين وجود عنصر قلع (Sn ) به مقدار بيش از حد مجاز مي تواند علامت فرسايش ياتاقان ها باشد و يا مشاهده عناصر آلومينيوم، كرم و آهن (Fe ، Cr ، Al ) در روغن يك موتور به ميزان بالاتر از حد مجاز بيانگر فرسايش و سائيدگي در رينگ، پيستون و ديواره سيلندر است.
به عنوان نمونه، پس از آزمايش روغن يك سيستم هيدروليك، مشخص شد مقدار آهن بسيار بيشتر از حد مجاز است. منشا ذرات آهني مي تواند از نقاط مختلف سيستم هيدروليك باشد.تعويض روغن براي يك دستگاه ضروري تشخيص داده شد ولي نكته مهمتر پي بردن به علت به وجود آمدن اين وضعيت بود.
چون ميزان سيليس (Si ) كه به طور عمده از گرد و خاك مي باشد در روغن بسيار بالا بود و ساير عوامل و مشخصات روغن در حد معمولي قرار داشت، واضح بودكه فرسايش آهن، ناشي از ورود خاك به روغن بوده است.
هم چنين اعلام شده بود در اين سيستم مقدار زيادي روغن سرريز مي شود كه اين خود بيانگر روغن ريزي شديد از بعضي قسمت هاي دستگاه بود.
اين مساله در ناحيه جك ها و به واسطه خرابي كاسه نمدها اتفاق مي افتد. ميله جك ها كه در تماس مستقيم با گرد و خاك محيط كار هستند، با هر بار باز و بسته شدن مقداري از خاك را با خود به داخل سيلندر برده و بدين ترتيب روغن آلوده مي شود.
بنابراين با تعويض كاسه نمدها محل نفوذ Si مسدود شد و در آزمايش هاي بعدي از روغن اين دستگاه مشاهده شد كه مقدار آهن به ميزان مجاز كاهش پيدا كرده و ماشين در وضعيت «خوب» قرار گرفته است.
آزمايش هاي متوالي براي بدام انداختن دردسرها؟!
وقتي يك دستگاه با روغن جديد شروع به كار مي كند از همان ابتدا به تدريج ذرات فلزي در اثر فشاري كه قطعات بر روي هم وارد مي كنند از قسمت هاي مختلف دستگاه جدا شده و وارد روغن مي شود. به عنوان مثال در گيربكس، وجود ذرات آهني (Fe ) در روغن بيانگر فرسايش در سطوح دنده ها مي باشد. اين پديده همواره فعال بوده و به مرور كه ساعت كاركرد روغن افزايش مي يابد تراكم اين ذرات در داخل روغن نيز به آهستگي افزايش مي يابد ولي از يك حد مشخص بيشتر نخواهد شد.
به اين مقدار مشخص «حد مجاز» فرسايش گفته مي شود و با آزمايش هاي متوالي از روغن هر دستگاه سالمي مي توان اين حدود مجاز را به دست آورد. عواملي از قبيل گرما، گرد و خاك، آلودگي آب و يا سوخت و نامناسب بودن روغن و كاركرد بيش از حد روغن مي تواند فرسايش را تسريع كند كه در نتيجه بر تعداد ذرات جمع شده در روغن با سرعت بيشتري افزوده مي شود.
در اين حالت سيستم دچار «فرسايش غير عادي» شده و هدف از آزمايش متوالي روغن، شناسايي اين «فرسايش غير عادي» به ويژه در مراحل اوليه آن مي باشد.